Afrowiórka
Xerus | |||
Hemprich & Ehrenberg, 1833[1] | |||
![]() Przedstawiciel rodzaju – afrowiórka gładka (X. rutilus) | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ssaki | ||
Podgromada | żyworodne | ||
Infragromada | |||
Rząd | gryzonie | ||
Podrząd | |||
Rodzina | |||
Podrodzina | |||
Plemię | afrowiórki | ||
Rodzaj | afrowiórka | ||
Typ nomenklatoryczny | |||
Sciurus (Xerus) brachyotus Hemprich & Ehrenberg, 1832 (= Sciurus rutilus Cretzschmar, 1828) | |||
Synonimy | |||
| |||
Gatunki | |||
| |||
| |||
|
Afrowiórka[4] (Xerus) – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).
Zasięg występowania
Do rodzaju należy jeden żyjący współcześnie gatunek występuje w Afryce[5][6][7].
Morfologia
Długość ciała (bez ogona) 226–269 mm, długość ogona 182–203 mm; masa ciała 152–369 g[6][8].
Systematyka
Rodzaj zdefiniowali w 1833 roku niemieccy przyrodnicy Friedrich Wilhelm Hemprich i Christian Gottfried Ehrenberg w książce swojego autorstwa o tytule Symbolae physicae, seu, Icones et descriptiones corporum naturalium novorum aut minus cognitorum[1]. Autorzy w oryginalnym opisie nie wskazali gatunku typowego; w ramach późniejszego oznaczenia w 1898 roku angielski zoolog Oldfield Thomas na typ nomenklatoryczny wyznaczył afrowiórkę gładką (X. rutilus)[9].
Etymologia
- Xerus (Xeros): gr. ξηρος xēros ‘suchy ląd, suchy (bez wody)’[10].
- Spermosciurus: gr. σπερμα sperma, σπερματος spermatos ‘nasienie, ziarno’; rodzaj Sciurus Linnaeus, 1758 (wiewiórka)[11]. Gatunek typowy: Lesson wymienił kilkanaście gatunków z których typem nomenklatorycznym jest Sciurus rutilus Cretzschmar, 1828.
Podział systematyczny
Do rodzaju należy jeden występujący współcześnie gatunek[12][8][5][4]:
- Xerus rutilus (Cretzschmar, 1828) – afrowiórka gładka
Opisano również gatunki wymarłe:
- Xerus daamsi Denys, Viriot, Daams, Peláez-Campomanes, Vignaud, Andossa & Brunet, 2003[13] (Afryka; miocen)
- Xerus janenschi Dietrich, 1942[14] (Afryka; plejstocen).
Uwagi
- ↑ Niepoprawna późniejsza pisownia
Przypisy
- ↑ a b W. Hemprich & Ch.G. Ehrenberg: Symbolae physicae, seu, Icones et descriptiones corporum naturalium novorum aut minus cognitorum: quae ex itineribus per Libyam Aegyptum Nubiam Dongalam Syriam Arabiam et Habessiniam publico institutis. Berolini: Ex Officina Academica, venditur a Mittlero, 1828, s. sig. ee, ryc. 9. (łac.).
- ↑ R.-P. Lesson: Nouveau Tableau du Règne Animal: Mammifères. Paris: Arthus Bertrand, 1842, s. 110. (fr.).
- ↑ J.V. Carus: Handbuch der Zoologie. Cz. 1: Wirbelthiere, Mollusken und Molluscoiden. Leipzig: Wilhelm Engelmann, 1868, s. 97. (niem.).
- ↑ a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 204. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 608. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
- ↑ a b J. Koprowski, E. Goldstein, K. Bennett & C. Pereira: Family Sciuridae (Tree, Flying and Ground Squirrels, Chipmunks, Prairie Dogs and Marmots). W: D.E. Wilson, T.E. Lacher, Jr & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 6: Lagomorphs and Rodents I. Barcelona: Lynx Edicions, 2016, s. 782. ISBN 978-84-941892-3-4. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Xerus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2022-12-16].
- ↑ a b Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 390. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ O. Thomas. On the mammals obtained by Mr. A. Whyte in Nyasaland, and presented to the British Museum by Sir H. H. Johnston, K.C.B.; being a fifth contribution to the mammal-fauna of Nyasaland. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1897 (4), s. 933, 1898. (ang.).
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 711.
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 640.
- ↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.11) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2023-10-20]. (ang.).
- ↑ Ch. Denys, L. Viriot, R. Daams, P. Peláez-Campomanes, P. Vignaud, L. Andossa & M. Brunet. A new Pliocene xerine sciurid (Rodentia) from Kossom Bougoudi, Chad. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 23 (3), s. 677, 2003. DOI: 10.1671/2311. (ang.).
- ↑ W.0. Dietrich. Altesquartare Säugetiere aus der südlichen Serengeti, Deutsch Ostafrika. „Palaeontographica”. Abteilnug A. 94 (3–6), s. 43–133, 1942. (niem.).
Bibliografia
- T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904. (ang.).
- Britannica: animal/African-ground-squirrel