Bahasa-bahasa Kepulauan Sawar-Sumatera Barat Laut |
---|
Bahasa-bahasa Batak-Kepulauan Sawar |
Taburan geografi: | Sumatera |
---|
Klasifikasi bahasa: | Austronesia- Keluarga Polinesia-Melayu
- Bahasa-bahasa Kepulauan Sawar-Sumatera Barat Laut
|
---|
Bahasa-proto: | Kepulauan Sawar-Sumatera Barat Laut Proto |
---|
|
Glottolog: | nort2829[1] |
---|
Bahasa-bahasa Kepulauan Sawar-Sumatera Barat Laut ialah kumpulan di bawah keluarga bahasa Polinesia-Melayu yang dituturkan oleh orang Batak dan serumpunnya di pedalaman Sumatera Utara dan oleh orang Nias, orang Mentawai, dan lain-lain di kepulauan sawar Indonesia (Pulau Simeulue, Pulau Nias, dan Kabupaten Kepulauan Mentawai) berdekatan dengan pantai barat Sumatera.
Pengelasan
Bahasa subkumpulan Kepulauan Sawar-Sumatera Barat Laut ialah:
- Bahasa Gayo
- Bahasa-bahasa Batak
- Bahasa Simeulue
- Bahasa Nias-Sikule
- Bahasa Mentawai
- Bahasa Enggano (?)
Subkumpulan ini pertama kali diusulkan oleh Lafeber (1922), yang memanggilnya "bahasa-bahasa Batak-Nias".[2] Nothofer (1986) membentangkan bukti kosa kata dan fonologi untuk menyokong subkumpulan ini, memanggilnya "bahasa-bahasa Batak-Kepulauan Sawar".[3]
Kedudukan bahasa Enggano yang sangat berbeza adalah berkontroversi. Kedua-dua Lafeber (1922) dan Nothofer (1986) memasukkan bahasa Enggano sebagai bahasa turunan yang berkemungkinan.[2][3] Susunan ini ditolak oleh Edwards (2015) yang menganggap Enggano sebagai cabang utama dalam keluarga bahasa Polinesia-Melayu.[4] Kajian terkini oleh Smith (2017) bagaimanapun menyokong kemasukan bahasa Enggano dalam tentatif subkumpulannya "bahasa-bahasa Sumatera", yang merupakan gubahan lanjutan bahasa-bahasa Kepulauan Sawar-Sumatera Barat Laut yang seterusnya merangkumi bahasa Nasal yang dituturkan di Bengkulu di barat daya Sumatera.[5]
Kosa kata
Edwards (2015: 78)[4] menyediakan jadual berikut yang membandingkan kosa kata bahagian badan dalam pelbagai bahasa kepulauan sawar di Sumatera. Edwards (2015: 89) menganggap bahasa Enggano yang menyimpang itu bukan sebahagian daripada bahasa-bahasa Kepulauan Sawar-Batak.
Perkataan | PMP | Enggano | Mentawai | Nias | Sikule | Simeulue |
kepala/hulu | *qulu | e-(ʔ)udu | uteʔ | həɡə | tuhu | ulu |
rambut | *buhek | e-pududui | alai | bu | bu | buʔ |
muka | *daqih | e-baka | mata | bava | muko | bobaŋon |
mata | *mata | e-baka | mata | hərə | mata | mata |
hidung | *ijuŋ | ẽ-pãnũ | asak | ixu | nixu | ixuŋ |
mulut | *baqbaq | e-kaʔa | ŋaŋa | bava | bafa | ba(ʔ)ba |
bibir | *biRbiR | e-ukudipo | bibo | beve | befe | befil |
lidah | *dilaq | e-dio† | lila, ʤala | lela | l/nela | dila |
gigi | *nipen | e-kaʔa | ʧon | ifɨ | ifɨ | ehen |
telinga | *taliŋa | e-kadiha | taliŋa | taliŋa | ɡuɡuyu | (k)oeuʔ |
leher | *liqeR | ẽ-ũʔũ | lolokat | baɡi | ʔoɡu | leŋɡəl |
tangan | *kamay/*lima | e-ʔapo | kabei | bələxa,taŋa | taŋa | kaoʔ,siʔu |
kuku | *kanuhkuh | ẽ-kanũʔũnũ | sulet | siʔa | tena | tenab˺ |
buah dada | *titi(q)/*susu | e-koko | tottot | susu | totoʔ | totuʔ |
perut | *tian | e-kitai | baɣa | talu | amatan | besil |
kaki | *qaqay | e-ae | dere | ahe | ae | haɨ |
lutut | *tuhud | ẽ-pũʔũ u-ae | bókolo | tuhi | bohun | boxul |
bulu | *bulu | e-pududui | bulu | bu | bu | buʔ |
kulit | *kulit | e-ʔudi | kulit | uli | bebi | bebiʔ |
daging | *hesi | e-heda | akkelak | naɡole | ö(h)i | isi |
lemak | *miñak/*himaR | ẽ-mĩnãʔ㇠| lainak | tavə | tafɨ | tafɨ |
tulang | *tuqelaŋ | e-ʔaa | tolat | təla | tɨ/öla | sod˺ |
jantung | *pusuq | e-báhau, ẽ-kẽmã | teinuŋ | tədə | ɨlaxa, oho | ate |
darah | *daRaq | e-kiaki | loɣau | do | do | dala |
hati | *qatay | ẽ-nĩũnĩũ | atei | ate | | bala |
kencing | *iheq | ẽ-ĩkõ | kia | iə | xiɨ | k/xiɨ |
tahi | *taqi | e-kai | tanai | tai | tai | tai |
Rujukan
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, penyunting (2017). "Northwest Sumatra–Barrier Islands". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
- ^ a b Lafeber, Abraham (1922). Vergelijkende klankleer van het Niasisch. s'-Gravenhage: Hadi Poestaka.
- ^ a b Nothofer, Bernd (1986). "The Barrier Island Languages in the Austronesian Language Family". In Geraghty, P., Carrington, L. and Wurm, S.A. (eds.) Focal II: Papers From the Fourth International Conference on Austronesian Linguistics, pp. 87–109. Pacific Linguistics, Series C, No. 94, Canberra, Research School of Pacific and Asian Studies, The Australian National University.
- ^ a b Edwards, Owen (2015). "The Position of Enggano within Austronesian". Oceanic Linguistics 54(1): 54-109
- ^ Smith, Alexander D. (2017). "The Western Malayo-Polynesian Problem". Oceanic Linguistics 56(2): 435-490
Templat:Austronesian languages
|
---|
|
|
|
|
---|
Abui • Adang • Adonara • Alor • Amarasi • Anakalangu • Bali • Bengkala 2 • Bilba • Bima • Blagar • Bunak • Dela-Oenale • Dengka • Dhao • Ende • Hamap • Helong • Ile Ape • Kabola • Kafoa • Kamang • Kambera • Kedang • Kelon • Kemak b • Ke'o • Kepo' • Kodi • Komodo • Kui • Kula • Lamaholot • Lamalera • Lamatuka • Lamboya • Lamma • Laura • Lembata Barat • Lembata Selatan • Levuka • Lewo Eleng • Lewotobi • Lio • Lole • Melayu Bali • Melayu Kupang • Melayu Larantuka • Mamboru • Manggarai • Nage • Nedebang • Ngada • Ngada Timur • Palue • Rajong • Rembong • Retta • Ringgou • Riung • Rongga • Sabu • Sasak • Sawila • Sikka • So'a • Sumbawa • Tambora • Tereweng • Termanu • Tetun b • Tewa • Tii • Uab Meto • Wae Rana • Wanukaka • Wejewa • Wersing |
|
|
|
---|
Andio • Aralle-Tabulahan • Bada • Bahonsuai • Banjau Indonesia • Balaesang • Balantak • Bambam • Banggai • Bantik • Baras • Batui • Behoa • Bentong • Bintauna • Boano • Bobongko • Bolango • Bonerate • Budong-Budong • Bugis • Bungku • Buol • Busoa • Campalagian • Cia-Cia • Dakka • Dampelas • Dondo • Duri • Enrekang • Gorontalo • Kaidipang • Kaili Da'a • Kaili Ledo • Kaili Unde • Kaimbulawa • Kalao • Kalumpang • Kamaru • Kioko • Kodeoha • Konjo Pegunungan • Konjo Pesisir • Koroni • Kulisusu • Kumbewaha • Laiyolo • Lasalimu • Lauje • Lemolang • Liabuku • Lindu • Lolak • Maiwa • Makassar • Melayu Makassar • Melayu Manado • Malimpung • Mamasa • Mamuju • Mandar • Moma • Mongondow • Mori Atas • Mori Bawah • Moronene • Muna • Napu • Padoe • Pamona • Panasuan • Pancana • Pannei • Pendau • Ponosakan • Rahambuu • Rampi • Ratahan • Saluan • Sangir • Sarudu • Sedoa • Seko Padang • Seko Tengah • Selayar • Suwawa • Ta'e • Taje • Tajio • Talaud • Taloki • Talondo' • Toala' • Tolaki • Tomadino • Tombelala • Tombulu • Tomini • Tondano • Tonsawang • Tonsea • Tontemboan • Topoiyo • Toraja-Sa'dan • Totoli • Tukang Besi Selatan • Tukang Besi Utara • Ulumanda' • Uma • Waru • Wawoni • Wolio • Wotu |
|
|
---|
Alune • Amahai • Ambelau • Aputai • Asilulu • Babar Tenggara • Babar Utara • Banda • Barakai • Bati • Batuley • Benggoi • Boano • Bobot • Buli • Buru • Dai • Damar Barat • Damar Timur • Dawera-Daweloor • Dobel • Elpaputih • Emplawas • Fordata • Galela • Gamkonora • Gane • Gebe • Geser-Gorom • Gorap • Haruku • Hitu • Horuru • Hoti • Huaulu • Hukumina • Hulung • Ibu • Ili'uun • Imroing • Kadai • Kaibobo • Kamarian • Kao • Karey • Kayeli • Kei • Kisar • Koba • Kola • Kompane • Kur • Laba • Laha • Larike-Wakasihu • Latu • Leti • Liana-Seti • Lisabata-Nuniali • Lisela • Lola • Loloda • Lorang • Loun • Luang • Luhu • Maba • Makian Barat • Makian Timur • Melayu Ambon • Melayu Bacan • Melayu Banda • Melayu Maluku Utara • Mangole • Manipa • Manombai • Manusela • Mariri • Masela Barat • Masela Tengah • Masela Timur • Masiwang • Modole • Moksela • Naka'ela • Nila • Naulu Selatan • Naulu Utara • Nusa Laut • Oirata • Pagu • Palumata • Patani • Paulohi • Perai • Piru • Roma • Sahu • Salas • Saleman • Saparua • Sawai • Seit-Kaitetu • Selaru • Seluwasan • Sepa • Serili • Serua • Sula • Tabaru • Taliabu • Talur • Tarangan Barat • Tarangan Timur • Tela-Masbuar • Teluti • Teor • Ternate • Ternateño1 • Te'un • Tidore • Tobelo • Tugun • Tugutil • Tulehu • Ujir • Waioli • Watubela • Wamale Selatan • Wamale Utara • Yalahatan • Yamdena |
|
|
---|
Abinomn 3 • Abun 3 • Aghu • Airoran • Ambai • Anasi • Ansus • Arandai • Arguni • As • Asmat Pantai Kasuari • Asmat Tengah • Bahasa Asmat Utara • Asmat Yaosakor • Atohwaim • Auye • Awbono • Awera • Awyi • Awyu Asue • Awyu Tengah • Awyu Edera • Awyu Jair • Awyu Utara • Awyu Selatan • Bagusa • Baham • Barapasi • Bauzi • Bayono • Bedoanas • Beneraf • Berik • Betaf • Biak • Biga • Biritai • Bonggo • Burate • Burmeso • Burumakok • Buruwai • Busami • Citak • Citak Tamnim • Dabe • Damal • Dani Lembah Bawah • Dani Lembah Tengah • Dani Lembah Atas • Bahasa Dani Barat • Dao • Dem • Demisa • Dera • Diebroud • Dineor • Diuwe • Doutai • Duriankere • Dusner • Duvle • Edopi • Eipomek • Ekari • Elseng 3 • Emem • Eritai • Erokwanas • Fayu • Fedan • Foau • Gresi • Hatam 3 • Hupla • Iau • Iha • Iha Pijin 4 • Irarutu • Iresim • Isirawa • Itik • Iwur • Jofotek-Bromnya • Kaburi • Kais • Kaiy • Kalabra • Kamberau • Kamoro • Kanum Bädi • Kanum Ngkâlmpw • Kanum Smärky • Kanum Sota • Kapauri • Kaptiau • Karas • Karon Dori • Kaure • Kauwera • Kawe • Kayagar • Kayupulau • Kehu 5 • Keijar • Kemberano • Kembra 5 • Kemtuik • Ketengban • Ketum • Kimaghima • Kimki • Kirikiri • Kofei • Kokoda • Kombai • Komyandaret • Konda • Koneraw • Kopkaka • Korowai • Korupun-Sela • Kosare • Kowiai • Kuri • Kurudu • Kwer • Kwerba • Kwerba Mamberamo • Kwerisa • Kwesten • Kwinsu • Legenyem • Lepki 5 • Liki • Maden • Mai Brat • Mairasi • Maklew • Melayu Papua • Mander • Mandobo Atas • Mandobo Bawah • Manem • Manikion • Mapia • Marau • Marind • Marind Bian • Masimasi • Massep 3 • Matbat • Mawes • Ma'ya • Mekwei • Meoswar • Mer • Meyah • Mlap • Mo • Moi • Molof 5 • Mombum • Momina • Momuna • Moni • Mor • Mor • Morai • Morori • Moskona • Mpur 3 • Munggui • Murkim 5 • Muyu Utara • Muyu Selatan • Nafri • Nakai • Nacla • Namla 5 • Narau • Ndom • Nduga • Ngalum • Nggem • Nimboran • Ninggerum • Nipsan • Nisa • Obokuitai • Onin • Onin Pijin 4 • Ormu • Orya • Papasena • Papuma • Pom • Puragi • Rasawa • Riantana • Roon • Samarokena • Saponi • Sauri • Sause • Saweru • Sawi • Seget • Sekar • Semimi • Sempan • Sentani • Serui-Laut • Sikaritai • Silimo • Skou • Sobei • Sowanda • Sowari • Suabo • Sunum • Tabla • Taikat • Tamagario • Tanahmerah • Tandia • Tangko • Tarpia • Tause • Tebi • Tefaro • Tehit • Tobati • Tofanma 5 • Towei • Trimuris • Tsaukambo • Tunggare • Una • Uruangnirin • Usku 5 • Viid • Vitou • Wabo • Waigeo • Walak • Wambon • Wandamen • Wanggom • Wano • Warembori • Wares • Waris • Waritai • Warkay-Bipim • Waropen • Wauyai • Woi • Wolai • Woria • Yahadian • Yale Kosarek • Yali Angguruk • Yali Ninia • Yali Lembah • Yaqay • Yarsun • Yaur • Yawa • Yei • Yelmek • Yeretuar • Yetfa • Yoke • Zorop |
|
|